Exploratie van de Grote Oorlog in de Westhoek

ergisteren zijn met héél het zesde jaar van het Heilig Hart in Kalmthout de Westhoek gaan bezoeken. De Westhoek is uitgegroeid tot een begrip in de geschiedenis van de Grote Oorlog. Veel plezier met het lezen van dit verslag.

Om acht uur stipt vertrokken we aan ons schooltje. Na een vermoeide busreis met een saaie documentaire van getuigenissen kwamen we aan op ons eerste excursiepunt dat Hill 60 heet. Hill 60 is in principe een kunstmatige heuvel van 60 m te Zillebeke. Er staan enkele monumenten en je kan er ook bunkers van Britse makelij vinden. Veel is hier niet te zien buiten een hoop stront en neukende schapen.

Hup, geen tijd te verliezen. De bus in en naar onze tweede excursieplaats wat een kerkhof is van gesneuvelde soldaten uit die overweldigende Grote Oorlog. Net zoals het tweede excursiepunt zijn ook de derde en de vierde excursiepunten sodatenkerkhoven. In volgorde geeft dat Saint-Charles-de-Potyze, Oxford Road Cemetary, Canadian Memorial en het fameuze Soldatenfriedhof te Langemark. Vooral deze laatse heeft indruk op mij gemaakt. Een massagraf van formaat met in het achterhoofd wetend dat Adolf Hitler deze site ooit bezocht als eerbetoon voor de gesneuvelde duitse soldaten. Ook de beelden Käthe Kollwitz gaven me een kort maar krachtig euforisch gevoel.

Het volgende punt op het programma was de dodengang. Begrijp me niet verkeerd, het gaat hier wel degelijk om een reconstructie van dit oorlogsoord. Ik vond het ronduit zielig dat men er nu een attractie van maakt, het lijkt wel een pretpark! Er is gewoonweg niets te zien. Wat was ik blij toen we daar weg waren!

Volgende halte was de “immense” (om licht te overdrijven) IJzertoren. Niets bijzonders, maar wel eens leuk om te zien.

Vervolgens krijgen we het monument van de gebroeders van Raemdonck te zien. De mythe rond deze twee gebroeders is dat ze stierven in elkaars armen vonden. Een kilometer verderop zien we het monument van de eerste gifaanval, u weet het gas yperiet dat “den duits” gebruikte. Dan was het nog eens de beurt aan een begraafplaats, namelijk die van Essex Farm Cemetary. Hier wordt het welgekende “In Flanders Fields” gedicht voorgelezen, ooit geschreven door de oorlogsdokter John McCrae op 3 mei 1915. Hieronder een fragment van het gedicht.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved, and were loved, and now we lie,
In Flanders Fields

Onze voorlaatse halte was het In Flanders Fields Museum. Naar mijn mening een erg uitgewerkt museum mede door de vele eductatieve middelen waaronder geluid, film en beeld materiaal. Jammer dat het iets te lang duurde naar men zin.

Zes uur. Men maag gromt. Tijd om te lunchen! We gaan in Ieper wat rondhangen en schrijven zelfverzonnen getuigenissen. Altijd handig als je een beetje fantasie in je hebt.

Acht uur, de dag is bijna om. Nog even piepen naar het zo geprezen Menenpoort spektakel. De Menenpoort is in principe het monumt dat de regering aan de Britten gaf. Ik zou zweren dat er wel honderden mensen stonden en wat moet dat dan wel niet bij hoogdagen zijn?! Bon, het komt er dus op neer dat het er druk was. Na een lange periode van rust met flitsende digitale fototoestellen barstte er ineens een immens applaus los. Is dat niet een beetje ironisch? Lachen met de doden? Het hele gebeuren lijkt wel van een eerbetoon van de gesneuvelden te zijn geëvolueerd naar een gecommercialiseerd
gebeuren. Wedden dat we over een decennium niets meer horen van de Menenpoort?

Bon, het was een interessante dag dat kan ik niet tegenspreken. Soms was het wat langdradig en vermoeiend. Telkens de bus weer in en uit. Toch heb ik het een het ander opgestoken en vandaag hebben we alles nog eens op een rijtje gezet. Bij deze bedank ik alle mensen die zich engageerden om dit in elkaar te steken.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *