The Truth About Wikipedia: mijn gedachten

Onlangs verscheen The Truth About Wikipedia op de VPRO, maar ondertussen is de documentaire ook op YouTube te vinden. De film van IJsbrand van Veelen doet vele vragen rijzen: mag iedereen zomaar zijn mening geven of moet het online publiceren uitsluitend overgelaten worden aan experten?

Of je nu internet ondernemer, academicus of occasioneel surfer bent: de film culmineert in een interessant debat waar we allen meer dan ooit bij betrokken zijn. Twee partijen worden tegen elkaar uitgespeeld. Enerzijds zijn er de Wikianen (Larry Sanger en Jimmy Wales) en web guru Tim O’Reilly. Anderzijds is er Andrew Keen, de auteur van The Cult of the Amateur, en Bob McHenry, de editor-in-chief van de Encyclopedia Britannica.

De documentaire en Keen’s standpunt

In essentie gaat de documentaire over de reïncarnatie van het Internet, web 2.0, en wat daar de gevolgen zijn voor de samenleving. Web 2.0 gaat over conversatie, collaboratie en communicatie. Mensen, de gebruikers van het Internet, willen vandaag zelf contribueren en participeren op dat web. Sociale netwerken als Myspace, Facebook, Twitter worden massaal gebruikt. Ook Wikipedia, de online encyclopedie, is een groot succes. In Wikipedia kunnen gebruikers artikels lezen, maar ook de inhoud van zo’n artikel zelf aanpassen en erover discussiëren. Het is daaromtrent dat Keen een groot probleem ziet. Hij propageert het volgende.

In reply, I explained I was working on a polemic about the destructive impact of the digital revolution on our culture, economy and values. It’s ingorance meets egoism meets bad taste meets mob rule. “On steroids”.

In deze digitale samenleving kan iedereen participeren. Ook op Wikipedia, waar alle kennis van de mensheid zich bevindt, kan men naar believen zijn eigen waarheid plaatsen. Wat als ik, professor of expert, een artikel op Wikipedia wens aan te passen, ben ik dan zeker dat het er morgen nog zal staan en het niet door een 17 jarige, die dezelfde zekerheid als mij heeft, wordt aangepast? Bijgevolg is Keen van mening dat informatie door experten dient afgeleverd te worden, net zoals dat in de Encyclopedia Britannica het geval is. Web 2.0 kadert volgens hem gewoon in de verdere individualisering van de samenleving. De samenleving is dus gefragmenteerd, meer en meer gepersonaliseerd en geïsoleerd. Dat uit zich reeds in de media. Keen stelt dat de web 2.0 cultuur en ideologie vergelijkbaar is met de Californiaanse gebaseerde hippie cultuur van de jaren 60 waar men van de samenleving wilde weg vluchten. Weg van de “waarheid”, weg van de instellingen. Het is dan ook geen toeval dat de Sillicon Valley gebaseerde bedrijven, ook in Calfornia gevestigd trouwens, deze gesofisticeerde interactieve systemen (blogs, Wikipedia,…) bouwen (opmerkelijke observatie trouwens). Zij zijn Utopianen die ervoor zorgen dat er juist minder democratie, minder vrijheid en gelijkheid is in deze wereld omdat kennis gefragmenteerd geraakt.

Mijn bedenkingen

Als blogger ben ik absoluut niet akkoord met Keen zijn ideeën. Het gaat erom, dat ik denk dat Keen en navolgingen dezelfde soort mensen zijn als diegenen die in de pre Industriële Revolutie de stoomlocomotief weg lachten.

Miskenning van het Internet concept

Het Internet is nog steeds de meest democratische plek op de wereld. Alle mensen, wereldwijd, kunnen er informatie vinden en delen zodat er kennis overgedragen kan worden. Keen wilt hier duidelijk niets van weten. Keen keert zich af tegen de amateur, de blogger, de internet surfer: het Internet.

Ook wat Wikipedia betreft ben ik niet akkoord: het is doorgaans accurater als de Encyclopedia Britannica en sneller, meer interactief, dynamischer en vaak ook betrouwbaarder als vele andere traditionele media. En dat is wetenschappelijk bewezen ook. Het idee dat ieder menselijk wezen zomaar kennis kan aanpassen is geen utopie. Het is er en het werkt wel degelijk.

Wat is waarheid?

Waarheid is relatief. Kan iemand überhaupt zeggen dat iets de ultieme waarheid is? Wat is waarheid trouwens? Iedereen kijkt door zijn eigen ogen en dus heeft iedere mens zijn eigen waarheid. Het zijn niet alleen de experten en academici die zomaar autoritair de waarheid moeten opleggen. Ik ben stellig van mening dat waarheid een democratische aangelegenheid is. Als we de waarheid kunnen rechtvaardigen door meer mensen (die vandaag op het Internet zijn), beschikken we bijgevolg ook over meerdere invalshoeken op een materie. Het kadert uiteindelijk ook in het concept van creativiteit en de daar mee gepaard gaande destructie en innovatie.

Over technologie en the Shift of Control

Nieuwe technologieën laten ons toe om kennis te creëren en te delen en het is zeker niet technologie die ons maakt zoals Keen beweert. Het is alsof Keen en zijn aanhangers voor God willen spelen door autoritair en eenzijdig de waarheid op te leggen, terwijl de waarheid democratisch is. Het is een machtsspel in hun ogen. In de media wereld is er een Shift of Control: mensen bepalen zelf wat hen interesseert, wat het nieuws haalt, wat belangrijk is voor hen en welke producten hen interesseert. Mensen zoals Keen hebben het daar blijkbaar moeilijk mee en vonden Wikipedia waar ze zich konden op afgeven. Om terug te komen op technologie: ook de IT Crowd, die deze technologieën uitvinden beschikken over veel macht, ze hebben de touwtjes in handen. Nochtans nemen zij wel hun morele verantwoordelijkheid op, onder de vorm van de Open Source community.

Nogmaals: ik keur Keen zijn houding ten zeerste af, net zoals ik het afkeur dat communistische staten als China censureren op het Internet. In dit verband zie ik trouwens gelijkenissen met de ideologie van Marx en de strijd van de arbeidersklasse. Moeten wij bloggers, gebruikers van Wikipedia en andere democratische platformen strijden om het behoud van het Internet zoals het nu is?

Conclusie

We zitten middenin in een informatie revolutie en deze film heeft een interessant debat teweeg gebracht waarover nog niet alles gezegd is. Mijn standpunt is duidelijk. De wereld is van iedereen en dus ook het Internet. Ik vind het verkeerd om, wat kennis beheer betreft, je alleen maar te leiden door gatekeepers als in journalisten, experten en academici want laten we eerlijk zijn, de waarheid is van iedereen. Allen behoren we tot onze eigen cultuur te kunnen bijdragen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *