Flexibiliteit in arbeidsvoorwaarden

He was working the lazy-Euro angle, pushing for extra daycare, time off for sick relatives and spouses. The last policy binder he’d dumped on V/DT had contained enough obscure leave-granting clauses that an employee who has sufficiently laywer-minded could conceivably claim 450 days of paid leave a year. Now he was pushing for the abolishment of ‘core hours,’ Corporate Eurospeak for the time after lunch but before afternoon naps when everyone showed up at the office, so that they could get some face-time. Enough of this, and GMT would be the laughingstock of the world, and so caught up in internecine struggles that the clear superiority of the stress-feeding EST ethos would sweep them away. – Cory Doctorow, Eastern Standard Tribes

Het bovenstaande fragment schetst een beeld van een decadent Europa. Misschien wat overdreven, maar het is er niet ver van af en zo zou het in de nabije toekomst wel kunnen worden als we niet veranderen. Het doet me een beetje aan de opgezwollen samenleving in de film Wall-E denken.

Wat ik wou zeggen is het volgende. Het bedrijf waar ik werk is Indisch van oorsprong, en in India liggen de zaken net iets anders. Geen vijf weken verlof zoals dat in Europa gangbaar is, maar vier. Ook een vergadering op zondagavond is niet uitgesloten. Een hele andere wereld dus, met andere waarden, normen en gewoontes tout court.

Vaak wordt er gezegd dat de loonkosten hier veel hoger liggen en Westerse medewerkers een lagere flexibiliteit tonen. Het eerste is zeker waar, maar het tweede moet vanuit een specifieke context worden bekeken. Hoe kan je er voor zorgen dat, onder invloed van diverse culturen, het afgeleverde werk kwaliteitsvol is en probleemloos verloopt? Dat is de uitdaging waar we voor staan.

Soms merk ik dus wel dat wat er hier gebeurd letterlijk een ver-van-mijn-bed show is voor het Oosten. Vergelijk maar eens onze gezondheidszorg, onderwijs en sociale zekerheid – jawel, de geneugten van de verzorgingsstaat, met de hunne. Inderdaad, in vele West-Europese landen is het de staat die de primaire verantwoordelijkheid draagt voor het welzijn van zijn burgers. Onze generatie heeft deze exuberante levenstijl dan ook helemaal in de schoot geworpen gekregen.

Werken met bijvoorbeeld Indische collega’s is vandaag geen uitzondering meer. Openstaan voor een andere cultuur is één ding, maar het is niet altijd evident om de cultuur volledig te begrijpen. Er blijven communicatie problemen en andere conflicten. Een typisch voorbeeld. Zij komen laat en vertrekken weer laat. Wij zijn vroeg op post en vertrekken eerder. En hoe zit het ook al weer met overuren in België? Oh ja, die moeten we regelen bij CAO. Maar meneer, er zijn ook nog schuivende werkuren en wachturen. Hoe gaan we daar mee om? En wat met arbeidsduurvermindering? Arbeidsvoorwaarden om soms gek van te worden.

De moraal van dit stuk is dat we van elkaar kunnen leren. ((Dit stuk is grotendeels gebaseerd op een vorige post over de verzorgingsstaat, maar vanuit een andere invalshoek bekeken.))

Het lijkt er vaak op dat in Azië het werk centraal staat, en dat familie op de tweede plaats komt. Je zou dan kunnen zeggen: ze zijn flexibeler! Hier een voorbeeld. Nog steeds is naar het Westen (onsite in de volksmond) komen de ultieme droom van vele jonge Indiërs. De werkdruk en productiviteit ligt hier misschien nog hoger dan India, want er worden minder uren gepresteerd. Maar de lonen zijn nog steeds hoger. En ondanks de inflatie in deze opkomende economieën piekt, stijgen de lonen niet evenredig. Toch vertrek je niet zomaar naar hier. Er heerst een zekere onzekerheid rond eerst en vooral het verkijgen van een visum en ten tweede is de verblijfsduur lang niet zeker. Zij kiezen dus welwillend en bewust het onzekere boven het zekere. Laten hun ouders en familie achter. Dus in dat opzicht zijn zij veel flexibeler en minder standvastig dan wij wat het werk betreft.

Je kan ook zeggen: ze zijn minder flexibel! Inderdaad, langs de andere kant zijn medewerkers van offshoreleveranciers vaak niet dezelfde rationele westerse mensen zoals wij dat zijn. In deze andere culturen staat vaak de familie centraal. Dat soort familiebanden verwachten zij ook op hun werk. Ze willen dat u iedereen kent, persoonlijk terzijde staat als er iets niet goed gaat. Als ze trouwen moet u aanwezig zijn, als ze scheiden verwachten zij van u raad en daad. Bijgevolg brengt dit sociale aspect teweeg dat deze culturen in zekere zin ook minder flexibel zijn.

Toch moet je vele collega’s van het verre Oosten meegeven dat ze flink wat lef hebben. Je krijgt niets zomaar: je moet ook geven. Het én-én verhaal. Niet verwonderlijk dat de boodschap in vele Bollywood films is dat het vaak een tragedie en moed vergt om écht succesvol te worden. Dat zit in hun cultuur ingebakken. Zij houden er in feite dan ook een compleet andere levenswijze op aan, zeker in vergelijking met waar wij voor staan. Er wordt keihard gewerkt, want de achterliggende redenering is dat je niets voor niets krijgt. Als je op straat belandt, dan is dat jouw schuld. Er is geen systeem dat je opvangt. Je staat er alleen voor en moet jezelf bewijzen. ((Toch is het onderwijs in India niet minder toegankelijk dan wij het gewoon zijn. De staat heet namelijk plaatsen gerserveerd voor de laagste kasten om te studeren aan de universiteit.))

“The Euro sensibility, with its many nap-breaks, statutory holidays and extended vacations seemed ideally suited to a double agent’s life.” – Cory Doctorow, Eastern Standard Tribes

En ja, in feite staan wij hier in Europa misschien te veel stil. Nemen we geen beslissingen. Zijn we niet dynamisch genoeg. Het sociale europa lijkt op zijn elan verder te bouwen en te teren. Hoe lang is zoiets nog houdbaar zonder structurele hervormingen? Onze Westerse economie rijdt op steunwieltjes. Het is maar de vraag hoelang om een 10% van de bevolking pap in de mond te blijven in te lepelen. En wat zal de reactie van onze generatie zijn die alles maar als evident beschouwt en één van hun prominente eisen die de werk/leven balans is – generatie Y. Zij vereisen een goede balans tussen werk en leven en zijn minder flexibel.

Ik zou ijveren voor een aangepast sociaal beleid (bijv. de loonkosten omlaag) en anderzijds ook aangepast onderwijs om een mentaliteitswijziging te bewerkstelligen. Dan alleen kunnen we in spelen op de ongelijkheden, die aan het hard liggen in vele conflicten. En uit de slechte economisch conjunctuur te geraken. We moeten vooral met zen allen weer keihard aan het werk en inboeten op het vlak van work-life balance. Want flexibilteit in arbeidsvoorwaarden is schaars.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *